Macchiमच्छी
मत्स्यपालन मार्गदर्शक
मराठी

तुमची भाषा निवडा

  • EnglishEnglish
  • हिन्दीHindi
  • বাংলাBengali
  • తెలుగుTelugu
  • ଓଡ଼ିଆOdia
  • தமிழ்Tamil
  • മലയാളംMalayalam
  • ಕನ್ನಡKannada
  • मराठीMarathi
  • ગુજરાતીGujarati
  • ਪੰਜਾਬੀPunjabi
  • অসমীয়াAssamese
ॲप डाउनलोड करा
  1. मुख्यपृष्ठ
  2. मत्स्यपालन मार्गदर्शक
  3. आजार

माशांची माहिती

माशांचे आजार: लक्षणे, आधी काय करावे आणि प्रतिबंध

भारतातील माशांचे नेहमीचे आजार — ते कसे दिसतात आणि आधी काय करायचे.

१५ नोव्हेंबर, २०२६

मत्स्यपालन मार्गदर्शक

  1. तातडीचे
  2. पाणी / वातावरण
  3. जीवाणू
  4. बुरशी
  5. परजीवी
  6. विषाणू
  7. पोषण
  8. मत्स्य तळ्यात कधीही वापरू नका
  9. किसान कॉल सेंटर
  10. शेतकऱ्यांचे प्रश्न

तातडीचे

  • ऑक्सिजनची कमतरतासर्व मासे आणि कोळंबीतातडीचे
  • EUS — लाल ठिपके / जखमांचा रोगमरळ, रोहू, मृगळ, कटला, मागूर आणि अनेक जंगली मासेतातडीचे
  • जलोदर (ड्रॉप्सी)कार्प, कॅटफिशतातडीचे
  • कल्ले कुजणेकार्पतातडीचे
  • अमोनिया किंवा नायट्राइटची विषबाधासर्व मासे आणि कोळंबीतातडीचे
  • व्हाइट स्पॉट विषाणू (WSSV)व्हॅनामी, टायगर कोळंबीतातडीचे

पाणी / वातावरण

  • ऑक्सिजनची कमतरतासर्व मासे आणि कोळंबीतातडीचे
  • अमोनिया किंवा नायट्राइटची विषबाधासर्व मासे आणि कोळंबीतातडीचे

जीवाणू

  • जलोदर (ड्रॉप्सी)कार्प, कॅटफिशतातडीचे
  • पर आणि शेपूट कुजणेसर्व मासे
  • कॉलमनॅरिसकार्प, कॅटफिश, तिलापिया
  • पांढरी विष्ठा रोगव्हॅनामी, टायगर कोळंबी

बुरशी

  • EUS — लाल ठिपके / जखमांचा रोगमरळ, रोहू, मृगळ, कटला, मागूर आणि अनेक जंगली मासेतातडीचे
  • सॅप्रोलेग्निया — कापसासारखी बुरशीजखमी मासे आणि अंडी
  • कल्ले कुजणेकार्पतातडीचे

परजीवी

  • आर्गुलस — माशांच्या उवाकार्प मासे, विशेषतः रोहू आणि कटला
  • पांढरे ठिपके (इच)सर्व माशांचे फ्राय आणि बोटुकली
  • कल्ले आणि त्वचेवरील फ्लूक (कृमी)फ्राय, बोटुकली आणि गर्दीतील मासे
  • अँकर वर्म (नांगर कृमी)कार्प
  • कल्ल्यांवर पांढऱ्या गाठीकार्पचे बीज (फ्राय, बोटुकली)
  • EHP — मंद वाढव्हॅनामी

विषाणू

  • व्हाइट स्पॉट विषाणू (WSSV)व्हॅनामी, टायगर कोळंबीतातडीचे

पोषण

  • कुपोषणखराब किंवा शिळे खाद्य खाणारे सर्व मासे

मत्स्य तळ्यात कधीही वापरू नका

भारतीय मत्स्यपालनात यांच्यावर बंदी आहे. यांचे अंश असलेले मासे नाकारले जाऊ शकतात आणि खाण्यास सुरक्षित नसतात.

  • क्लोरॅम्फेनिकॉल (Chloramphenicol)
  • नायट्रोफ्युरान्स (Nitrofurans: furazolidone, nitrofurazone)
  • मॅलाकाइट ग्रीन (Malachite green)
  • क्रिस्टल व्हायोलेट (Crystal violet)
  • मेट्रोनिडाझोल आणि इतर नायट्रोइमिडाझोल (Metronidazole)
  • फ्लुरोक्विनोलोन्स (Fluoroquinolones)
  • निओमायसिन, नॅलिडिक्सिक अॅसिड (Neomycin, nalidixic acid)
  • डॅप्सोन, कोल्चिसिन (Dapsone, colchicine)
  • वाढीसाठी हार्मोन्स (उदा. DES)
  • पिकांवरील कीटकनाशके

किसान कॉल सेंटर

1800-180-1551 — शेती तज्ज्ञांकडून मोफत सल्ला, तुमच्या भाषेत. दररोज सकाळी 6 ते रात्री 10.

जिल्हा मत्स्य व्यवसाय कार्यालय
औषधे, आजाराचा प्रादुर्भाव, परवाने आणि PMMSY अनुदानासाठी.

शेतकऱ्यांचे प्रश्न

ऑक्सिजनची कमतरता झाल्यास आधी काय करावे?

लगेच एरेटर चालवा किंवा पंपाने ताजे पाणी सोडा. मासे सामान्य होईपर्यंत खाद्य बंद ठेवा. जाळे टाकू नका, माशांना त्रास देऊ नका.

EUS — लाल ठिपके / जखमांचा रोग झाल्यास आधी काय करावे?

मेलेले किंवा जास्त जखमा असलेले मासे काढून पुरून टाका. चुना (CaCO₃) 100–200 kg प्रति एकर टाका. CIFAX (1 लिटर प्रति हेक्टर-मीटर) बद्दल तुमच्या मत्स्य व्यवसाय अधिकाऱ्याला विचारा.

जलोदर (ड्रॉप्सी) झाल्यास आधी काय करावे?

आजारी मासे तळ्यातून काढा. एक दिवस खाद्य बंद ठेवा; 20% पाणी बदला. पोटॅशियम परमँगनेट (पोटॅश) 2–3 g प्रति 1,000 लिटर (तुमच्या अधिकाऱ्याला विचारा).

मासा तपासा

एक फोटो. माशाचा पूर्ण अहवाल.

माशाचा फोटो घ्या किंवा तळ्याचा व्हिडिओ करा. मच्छी आरोग्य, आजार, आकार आणि दर्जा ओळखते, आणि आज काय करायचे ते सांगते.

ॲप डाउनलोड करा

ॲप स्टोअरची गरज नाही · नेटवर्कशिवाय चालते · 12 भाषा

Macchiमच्छी

A fish doctor in your phone.

A venture of Aitele Research LLP

Macchi

  • Download the app
  • How it helps
  • Pond diary
  • Languages
  • Fish farming guide

Contact

  • Write to us
  • hello@aiteleresearch.com

Legal

  • Terms of use
  • Privacy policy
  • Refunds & cancellation
  • Subscription & payments
Macchi

Macchi gives advice, not a prescription. Before using any medicine, ask your fisheries officer. Kisan Call Centre 1800-180-1551.

No tracking cookies. Your pond records stay on your phone.© 2026 Aitele Research LLP